De uitslag van deze verkiezingen vraagt om een eerlijke duiding. Naar andere partijen toe, maar ook naar onszelf.
Laat ik beginnen bij de uitslag. Gemeentebelangen groeit naar acht zetels. Forum voor Democratie wint fors, maar het gedoe in die fractie laat ook zien hoe betrekkelijk die winst is, nu twee mensen zelfstandig verder gaan. De VVD groeit ook stevig. Deze partijen zijn de grote winnaars van deze verkiezingen. Maar deze uitslag vertelt meer dan alleen wie er wint en verliest. De opkomst is weliswaar gestegen van 49 naar bijna 54 procent, dat is natuurlijk ook winst, maar nog altijd blijft meer dan 45 procent thuis. En dat is bepaald geen kleinigheid.
Een grote groep mensen lijkt weinig tot geen vertrouwen te hebben in de politiek. Mensen die denken dat het toch ergens anders wordt besloten. In Den Haag, in Brussel, of achter gesloten deuren. Daar kun je het mee eens zijn of niet, maar dat gevoel leeft wel. En dat moeten wij serieus nemen. Juist lokaal moeten wij laten zien dat politiek niet alleen iets is van verkiezingstijd, maar van elke dag.
Dan kijk ik ook naar onszelf. De SP gaat van twee naar één zetel. Dat is verdomd jammer. En dat trekken we ons behoorlijk aan. De SP is de partij die opkomt voor mensen met een laag inkomen, voor hardwerkende mensen, ook voor ondernemers, en voor mensen die moeite hebben om rond te komen. Wij hebben de mensen de laatste jaren onvoldoende weten te bereiken, dat vinden we jammer. We hebben daar werk in te doen. Simpel zat.
Voor veel mensen wordt het leven gewoon te duur. Mensen staan te janken aan de pomp, schrapen de laatste centen bij elkaar voor hun boodschappen en kijken met angst naar de energierekening. Wonen en zorg dreigen voor steeds meer mensen onbetaalbaar te worden. Ook in Hoogeveen zien we dat terug. Honderden mensen reageren op één sociale huurwoning. Alsof dat normaal is. Maar dat is het niet.
En eerlijk is eerlijk, dit komt niet zomaar uit de lucht vallen. Dit is het gevolg van jarenlang marktdenken. Alles moest aan de markt worden overgelaten. Geld en winst werden belangrijker gemaakt dan mensen. De sociale woningbouw is gesloopt, de zorg is kapot bezuinigd en de overheid is teruggeduwd. Dit heet neoliberaal afbraakbeleid. En wat krijg je ervoor terug? Een samenleving waarin steeds meer mensen het gevoel hebben er alleen voor te staan. Ikke, ikke, ikke en de rest kan stikke. Gewone mensen betalen daar iedere dag de prijs voor.
Met als gevolg dat de boosheid zich richt op groepen die deze problemen niet hebben veroorzaakt. Migranten, asielzoekers, andere kwetsbare groepen. De SP begrijpt de zorgen van mensen heel goed. Maar we moeten wel eerlijk blijven over waar de problemen vandaan komen. Niet bij mensen die zelf ook klem zitten, maar bij beleid dat mensen tegen elkaar heeft uitgespeeld.
Voor de SP is de conclusie helder. Deze uitslag is pijnlijk, maar geen reden om weg te duiken. Integendeel. Wij blijven ons de komende vier jaar stevig, zichtbaar en strijdbaar inzetten om het leven voor de Hoogevener betaalbaar te houden. Voor betaalbaar wonen, betaalbare energie en bereikbare zorg. Niet alleen tijdens verkiezingen, maar juist in de jaren daartussen. Want daar hoort politiek te beginnen, gewoon hier, bij de mensen in Hoogeveen.
