De SP Hoogeveen heeft het nieuwe coalitieakkoord met interesse gelezen. Er staan behoorlijk wat punten in waarvan je zou kunnen denken dat ze zo uit het verkiezingsprogramma van de SP komen. Dat lezen wij natuurlijk met een kleine glimlach.

Toch zien wij vooral een voortzetting van het bestaande beleid. Vier jaar geleden begon Hoogeveen met een raadsakkoord. Dat gaf ruimte aan debat, dualisme en invloed vanuit de raad. Nu ligt er een veel meer dichtgetimmerd akkoord. De vraag is dus: Waar zit straks nog de ruimte voor de raad en voor inwoners?

Er staan sociale woorden in. Maar Hoogeveen betaalbaar en leefbaar maken vraagt meer dan woorden. Het vraagt lef. En juist dat lef mist de SP op belangrijke punten.

Goed wonen voor iedereen

Het college kiest voor dertig procent sociale huur bij nieuwbouw. Dat is een stap vooruit, maar wat de SP betreft aan de magere kant.

Het woningmarktonderzoek dat dit jaar is gepresenteerd, laat volgens ons zien dat de vraag naar sociale huur en betaalbare woningen groot is. Dat zien we ook in de praktijk. Wachttijden zijn lang en de doorstroming stagneert.

Dan moet je niet bouwen om te bouwen, maar bouwen wat Hoogeveen nodig heeft. Meer sociale huur, meer betaalbare woningen, starterswoningen en woningen die doorstroming op gang brengen.

Ook missen wij duidelijkheid over de zelfbewoningsplicht. Als we niet willen dat woningen worden opgekocht door beleggers, terwijl starters en gewone inwoners achter het net vissen, moet dit scherper worden geregeld.

Bij statushouders zegt het akkoord dat er geen extra voorrang komt. Dat klinkt alsof er iets groots is bereikt, maar dat beeld klopt wat de SP betreft niet. Hoogeveen gaf voor zover wij kunnen nagaan niet zomaar extra voorrang, maar voerde vooral de wettelijke taakstelling uit. De woningnood los je niet op door groepen tegen elkaar uit te spelen. Je lost die op door voldoende betaalbare woningen te bouwen.

Bedrijvigheid en werkgelegenheid

Hoogeveen heeft ruimte voor bedrijven. Dat is mooi. Maar daar hoort wel een stukje realisme bij. Ruimte hebben is iets anders dan bedrijven aantrekken die echt passen bij de kennis en kunde van onze inwoners.

Daar wringt het. We kunnen bedrijventerreinen blijven ontwikkelen, maar als het vooral gaat om meters, logistiek en grote plannen, dan is de vraag wat inwoners daar werkelijk aan hebben. Werkgelegenheid moet niet alleen op papier groeien. Het moet ook gaan om banen waar Hoogeveners iets aan hebben, met fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en toekomst.

Ook bij leegstand blijft het akkoord te vrijblijvend. Er wordt gesproken over samenwerking met vastgoedpartijen. Maar kapitalistische vastgoedbedrijven gaan niet vanzelf de huren verlagen.

Panden blijven leeg, huren blijven hoog en lokale ondernemers betalen de prijs. Er wordt soms gesproken over ondernemertje pesten als de gemeente regels stelt. Maar het echte ondernemertje pesten komt juist van vastgoedbedrijven die huren zo hoog houden dat kleine ondernemers nauwelijks een kans krijgen.

Leegstand is geen natuurverschijnsel. Het is ook het gevolg van keuzes. PRO had eerder nog een oplossing: De leegstandsboete. Daar zien we nu niets van terug.

Als Hoogeveen een levendig centrum wil, moet de gemeente niet alleen vriendelijk overleggen met vastgoedpartijen. Dan moet er ook druk op de ketel.

Openbare orde en veiligheid

Het college wil meer boa’s. Dat klinkt daadkrachtig en doet het politiek misschien goed, maar in het akkoord blijft onduidelijk hoe die boa’s precies worden ingezet.

Waar komen ze te staan? Op welke tijden? Op welke problemen? Gaat het om jeugd, verkeersveiligheid, woonoverlast, afval, het centrum of alles tegelijk? Zonder duidelijk plan blijft het vooral roepen om populair te klinken.

De SP is niet tegen meer zichtbaarheid op straat. Sterker nog: Als er meer boa’s komen, moeten ze ook echt zichtbaar zijn in de dorpen en wijken. Daar zijn in het verleden al talloze toezeggingen over gedaan. Maak dat nu eens waar.

En zorg ervoor dat boa’s er niet alleen zijn om bekeuringen uit te delen. Een gesprek lost vaak meer op dan een bon.

De SP heeft eerder gewezen op het belang van een jeugdboa. Iemand die niet alleen optreedt, maar ook jongeren begrijpt, signaleert en kan doorverwijzen naar jongerenwerk. Jongerenwerk zien we terug in het akkoord, maar die gerichte jeugdboa niet. Ook een jongerencentrum in Hoogeveen zien wij niet concreet terug.

Wie overlast wil voorkomen, moet jongeren niet alleen aanspreken, maar ze ook een plek geven.

Iedereen doet mee

Het is goed dat de grens van honderdtwintig procent van het sociaal minimum blijft staan. Maar behoud is nog geen vooruitgang.

De SP mist de ambitie om armoede echt terug te dringen. Niet alleen doorgaan met bestaand beleid, maar een duidelijke opdracht: In Hoogeveen willen wij minder armoede, minder schulden en minder inwoners die vastlopen in regels.

Mooie woorden betalen geen huur, vullen geen koelkast en lossen geen schulden op. De vraag is dus: Weten inwoners de hulp ook echt te vinden? Zijn regelingen simpel genoeg? Bereiken we de mensen die ondersteuning nodig hebben?

Met een eerlijkere verdeling van gemeenschapsgeld kan Hoogeveen meer doen.

Ook bij zorg missen wij een duidelijke keuze. In het akkoord staan mooie woorden over ondersteuning en omzien naar elkaar. Maar waar blijft de harde lijn tegen marktwerking in de zorg?

Zorggeld moet naar zorg. Niet naar winsten, hoge overhead of bedrijven die zorg vooral zien als verdienmodel. Zolang het college daar geen duidelijke grens trekt, blijven zorgcowboys en malafide zorgbedrijven met winstoogmerk ruimte houden om hun zakken te vullen met gemeenschapsgeld.

De SP wil zorg dichtbij, menselijk en betrouwbaar. Dat vraagt om strengere keuzes bij inkoop, beter toezicht en minder ruimte voor commerciële partijen die verdienen aan kwetsbare inwoners.

Meedoen en inclusie

In het akkoord staat dat iedereen gelijk is. Dat klinkt sympathiek, maar het schuurt.

Mensen zijn niet gelijk. Mensen zijn verschillend. Juist dat maakt het leven interessant. Waar het om gaat, is dat mensen gelijkwaardig zijn. Dat iedereen dezelfde kans krijgt om mee te doen, zich veilig te voelen en serieus genomen te worden.

Wie inclusie serieus neemt, benoemt ook waar uitsluiting zit. Bij mensen met een beperking, LHBTIQ plus inwoners, mensen met schulden, inwoners met een laag inkomen, jongeren zonder plek en ouderen die afhankelijk zijn van goede zorg.

Inclusie mag geen containerbegrip worden. Het moet zichtbaar worden in beleid, geld en uitvoering.

Cultuur, sport en bewegen

Bij het zwembad lijken de plannen alweer groot te worden. Eerst was de toon zuinig en voorzichtig. Nu lijkt er ineens veel mogelijk.

De SP is niet tegen investeren in goede sportvoorzieningen. Maar de vraag blijft: Wat is het plafond en wie betaalt straks de rekening?

Een zwembad moet betaalbaar, toegankelijk en functioneel zijn. Zwemveiligheid en breedtesport moeten voorop staan. Het mag geen prestigeproject worden waarbij de rekening uiteindelijk bij inwoners terechtkomt.

Bij schoolzwemmen ziet de SP wel een goede opening. De gemeente wil dit faciliteren als scholen daar via het Plan per School om vragen.

Wij begrijpen dat scholen al veel op hun bord hebben. Toch roepen wij scholen op om deze kans serieus op te pakken. In een land vol water is goed kunnen zwemmen geen luxe. Zwemveiligheid is belangrijk.

Duurzaam Hoogeveen

Ook duurzaamheid klinkt in het akkoord op papier mooi. Er wordt gesproken over isolatie, energiezuinige woningen, betaalbare warmte, netcongestie, lokaal opgewekte energie en circulaire economie.

Dat zijn goede onderwerpen. Maar ook hier blijft de vraag: Wie kan straks echt meedoen?

Voor veel inwoners zijn duurzaamheidsmaatregelen helemaal niet vanzelfsprekend bereikbaar. Isoleren, zonnepanelen, warmtepompen of andere maatregelen vragen geld, kennis en regelwerk. Juist inwoners met een laag inkomen, huurders of mensen met een slecht geïsoleerde woning lopen dan het grootste risico om achter te blijven.

Duurzaamheid mag geen project worden voor mensen die het toch al kunnen betalen. Als de gemeente serieus werk wil maken van duurzaamheid, moet betaalbaarheid voor inwoners vooropstaan. Anders wordt de energietransitie opnieuw iets waar de sterkste schouders het meeste voordeel van hebben, terwijl anderen blijven zitten met hoge rekeningen.

Openbare ruimte en leefbaarheid

Een schone, veilige en groene leefomgeving is belangrijk. Het akkoord noemt onderhoud, afvalbeleid, schone dorpen en wijken en steun aan vrijwilligers die zwerfafval opruimen.

Dat is prima, maar ook hier moet de gemeente niet te makkelijk leunen op inwoners en vrijwilligers. Natuurlijk is betrokkenheid mooi. Maar basiszaken zoals onderhoud, verkeersveiligheid, afval en leefbaarheid zijn gewoon gemeentelijke taken.

Inwoners mogen helpen, maar de gemeente moet leveren.

Samen bereik je meer

Participatie blijft te vaag. Er staat dat inwoners worden betrokken en dat er wordt geluisterd. Maar dat zeggen we al jaren.

Bij grote projecten moet de gemeente inwoners actief opzoeken. Niet alleen een informatieavond organiseren voor mensen die toch al komen, maar de wijk in, het dorp in, langs mensen die niet vanzelf inspreken.

De vraag is niet óf participatie belangrijk is. De vraag is: Wanneer hebben inwoners echt invloed?

Dierenwelzijn

Tot slot vraagt de SP aandacht voor de inwoners zonder stem: De dieren.

Hoogeveen heeft geen helder dierenwelzijnsbeleid. En dat gaat over veel meer dan kijken of er ergens een vleermuis in een plangebied zit. Het gaat ook over de dierenambulance, zwerfdieren, evenementen met dieren, ondersteuning bij dierenartskosten en duidelijke lokale keuzes.

Een dierenwelzijnsbeleid helpt om landelijke regels, lokale keuzes en praktische uitvoering overzichtelijk bij elkaar te brengen.

Conclusie

Dit coalitieakkoord staat vol prachtige plannen en prachtige beloftes. Maar juist bij de uitvoering kunnen inwoners nog wel eens bedrogen uitkomen.

Want wat kunnen we echt waarmaken? Wat blijft hangen in mooie woorden? En vooral: Waarvan gaan we dit allemaal betalen?

Mooie woorden vullen namelijk geen gaatjes. Niet in de begroting, niet in het zwembad, niet in de zorg en niet in de portemonnee van inwoners.

De SP ziet sociale kanten in dit akkoord, maar mist lef. Niet alles overlaten aan de markt. Niet wachten tot problemen groter worden. Niet doen alsof algemene woorden hetzelfde zijn als duidelijke keuzes.

Hoogeveen is pas echt sociaal als verschil er mag zijn, maar ongelijkheid niet wordt geaccepteerd. Daar zal de SP dit college scherp op blijven houden.